Citroenmelisse (Melissa officinalis) - Aromatisch geneeskrachtig en keukenkruid

Met haar kenmerkende, frisse citroengeur is citroenmelisse - ook wel gewoon melisse genoemd - een absolute aanwinst voor elke kruidentuin. Ze is niet alleen een fantastisch keukenkruid en een beproefde geneeskrachtige plant, maar ook een echte bijenmagneet!

Krachtige planten in een 9-cm-pot.

Groei & uiterlijk

• Levensduur: Meerjarige, vorstbestendige vaste plant.

• Groeihoogte: Bereikt, afhankelijk van de standplaats, een hoogte van 50 tot 90 cm.

• Groeiwijze: Bossig en rechtop groeiend, met diepgroene, hartvormig getande bladeren.

• Bloei: Van juli tot augustus verschijnen kleine witte tot zachtroze lipbloemen, die een uiterst belangrijke voedselbron voor bijen en hommels vormen.

Standplaats en verzorging

• Standplaats: Zonnig tot halfschaduw en beschut tegen de wind.

• Grond: Doorlatend, los, matig vochtig en voedselrijk.

• Verzorging & verspreiding: Melisse groeit zeer uitbundig! Ze verspreidt zich in de tuin graag via worteluitlopers en door zelf uit te zaaien. Wie dit wil voorkomen, kan haar in een pot kweken of rigoureus terugsnoeien vóór de bloei/zaadrijping. Snoeien bevordert bovendien de frisse, bossige nieuwe groei.

Herkomst Melisse komt oorspronkelijk uit het oostelijke Middellandse Zeegebied en West-Azië. In de vroege middeleeuwen brachten benedictijner monniken de plant over de Alpen naar Midden-Europa, waar ze sindsdien ingeburgerd is geraakt in boerentuinen.

Inhoudsstoffen De waardevolle eigenschappen dankt de plant vooral aan haar etherische oliën (citral, citronellal en geraniol), die voor de intense citroengeur zorgen. Daarnaast bevat ze belangrijke looistoffen (vooral rozemarijnzuur), bitterstoffen en flavonoïden.

Gebruik

• In de keuken: Perfect voor verfrissende thee, limonade en cocktails, of als smaakmaker in zoete gerechten, fruitsalades en kwarkgerechten. Het fijne citroenaroma past ook uitstekend bij vis en gevogelte. Tip: Gebruik de blaadjes altijd vers en kook ze niet mee, want anders verliezen ze hun aroma!

• Als geneeskrachtige plant: Traditioneel gewaardeerd om haar kalmerende, krampstillende en licht antivirale werking. Wordt vaak gebruikt bij door zenuwen veroorzaakte inslaapproblemen, maag-darmklachten of in zalven tegen koortslip.

Historische achtergrond Melisse heeft een koninklijk verleden: In 812 bepaalde Karel de Grote in zijn landgoedverordening (Capitulare de villis) dat dit kruid in alle klooster- en apothekerstuinen van zijn rijk moest worden gekweekt. De beroemde arts Paracelsus (16e eeuw) noemde haar zelfs het "levenselixer". Bovendien is ze tot op de dag van vandaag het hoofdbestanddeel van de beroemde "karmelietengeest" (bekend bijvoorbeeld als Klosterfrau Melissengeist).

Wetenswaardigheden De botanische naam Melissa komt uit het Grieks en betekent eenvoudigweg "honingbij". Die naam is veelzeggend: De plant trekt bijen als een magneet aan. Al in de oudheid raadde de geleerde Plinius aan om nieuwe bijenkorven met melisseblaadjes in te wrijven, om zwermen aan te trekken en de bijen aan hun nieuwe onderkomen te binden.